یکی از پرفروش ترین فراورده های شیر، خامه و کره میباشد که به دو صورت ترش و شیرین به فروش میرسد. کره شیرین بدون بو بوده و اغلب فروش زیادی ندارد. کره گوسفندی متشکل از ۷۵٪ الی ۸۵ درصد چربی شیر به همراه پروتئین و آب می باشد
کره گوسفندی یکی از کمیابترین و لذیذترین فرآوردههای لبنی در ایران است که عطر و طعم آن، یادآور صبحانههای اصیل روستایی و عشایری است. برخلاف کره گاوی که در تمام فصول سال یافت میشود، کره گوسفندی اصل محصولی فصلی (بهاره) است و به دلیل چربی خاص شیر گوسفند، خواص درمانی و غذایی متفاوتی دارد. بسیاری از خریداران هنگام خرید کره گوسفندی با سوالاتی مواجه میشوند: طبع این کره چیست؟ چه فرقی با کره گاوی دارد و چگونه جنس اصل را از تقلبی تشخیص دهیم؟
برای خرید پنیر لیقوان و کره گوسفندی اصل بهاره بصورت مستقیم از تولیدی فاخر لبن مستقر در روستای لیقوان، میتوانید با شماره ۰۹۱۴۵۹۰۰۰۴۴ تماس حاصل فرمایید.
آنچه که در این مطلب میخوانید
Toggleهمه چیز درباره کره گوسفندی در یک نگاه
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| طبع در طب سنتی | گرم و تَر (مناسب برای افراد سردمزاج) |
| رنگ ظاهری | کاملاً سفید (برخلاف کره گاوی که زرد است) |
| فصل تولید | فقط فصل بهار (زمان شیردهی گوسفندان) |
| مهمترین خواص | انرژیزا، شفافکننده پوست، تقویت استخوان |
| مناسب برای | کودکان در حال رشد، ورزشکاران و صبحانه مقوی |
کره گوسفندی چیست و چه تفاوتی با کره گاوی دارد؟
کره گوسفندی (که در برخی مناطق به آن «مسکه» نیز میگویند) مستقیماً از ماست گوسفندی یا شیر تازه گوسفند گرفته میشود. تفاوتهای بنیادین این محصول با کره گاوی عبارتند از:
۱. رنگ (سفید در برابر زرد)
این یکی از مهمترین راههای تشخیص است. شیر گاو حاوی رنگدانه «بتاکاروتن» است، به همین دلیل کره گاوی محلی زرد رنگ است. اما بدن گوسفند بتاکاروتن را به ویتامین A تبدیل میکند، بنابراین کره گوسفندی اصل رنگی کاملاً سفید (مانند گچ یا برف) دارد.
۲. عطر و طعم
کره گوسفندی عطر و طعم قویتر و خاصتری نسبت به کره گاوی دارد. بوی آن کاملاً محسوس است و طعمی غنی و لذیذ دارد که با نان سنگک یا بربری داغ ترکیب بینظیری میسازد. اگر به بوی لبنیات محلی حساس هستید، شاید کره گاوی برایتان مناسبتر باشد، اما عاشقان محصولات سنتی، طعم گوسفندی را ترجیح میدهند.
۳. قابلیت هضم
گویچههای چربی در شیر گوسفند کوچکتر از شیر گاو هستند. این ویژگی باعث میشود کره گوسفندی هضم راحتتری داشته باشد و برای سیستم گوارش سبکتر باشد.

طبع کره گوسفندی گرم است یا سرد؟
یکی از پرتکرارترین سوالات این است که طبع کره گوسفندی چیست؟
در طب سنتی ایرانی، شیر گوسفند طبعی «گرم و تَر» دارد (برخلاف شیر گاو که سرد است). به تبعیت از شیر، طبع کره گوسفندی نیز گرم و تَر است.
چرا این موضوع مهم است؟
افرادی که مزاج سرد و خشک دارند یا از بیماریهای ناشی از سردی (مثل درد مفاصل یا ضعف معده) رنج میبرند، میتوانند با مصرف کره گوسفندی، رطوبت و گرمای لازم را به بدن برسانند. مصلح این کره، عسل یا شیره انگور است که خواص آن را تکمیل میکند.
خواص شگفتانگیز و فواید کره گوسفندی برای سلامتی
به نقل از PubMed:
نتایج این مطالعه علمی نشان داد که پنیر لیقوان منبع غنی از سویههای مفید باکتریایی (انتروکوکوس فاسیوم) با پتانسیل پروبیوتیک است. این سویههای مفید، مقاومت خوبی در برابر اسید معده و نمکهای صفراوی نشان دادند و قابلیت چسبندگی و فعالیت زیستی بالایی دارند. علاوه بر این، بررسیها تایید کرد که این باکتریها هیچگونه فعالیت تخریبی (همولیتیک) یا ژنهای بیماریزا ندارند و کاملاً ایمن و سلامت هستند. بنابراین، پنیر لیقوان میتواند به عنوان یک محصول لبنی فراسودمند (Functional Food) با خواص پروبیوتیک طبیعی در نظر گرفته شود.
۱. بمب ویتامین A و شفافیت پوست
همانطور که گفته شد، گوسفند بتاکاروتن گیاهان را به ویتامین A خالص تبدیل میکند. کره گوسفندی سرشار از ویتامین A و E است که هر دو آنتیاکسیدانهای قوی برای سلامت پوست هستند. مصرف مداوم (و متعادل) آن باعث نرمی، لطافت و درخشش پوست صورت میشود.
۲. تقویت معده و گوارش
چربیهای مفید موجود در کره محلی گوسفندی مانند یک لایه محافظ روی دیواره معده و روده عمل میکنند. در طب سنتی برای رفع خشکی رودهها و یبوست، مصرف کره گوسفندی توصیه شده است.
۳. انرژیزا برای کودکان و ورزشکاران
کالری متراکم این کره، آن را به یک سوخت جت برای بدن تبدیل کرده است. مصرف مقدار کمی از آن در صبحانه، انرژی لازم برای فعالیتهای سنگین بدنی یا رشد کودکان را تأمین میکند. برخلاف روغنهای صنعتی ترانس که در رگها رسوب میکنند، چربی کره حیوانی طبیعی سریعتر به انرژی تبدیل میشود.
۴. تقویت سیستم ایمنی
این کره حاوی اسید لوریک و اسید لینولئیک مزدوج (CLA) است که خواص ضد ویروسی و ضد سرطانی دارند و سیستم ایمنی را در برابر بیماریها مقاوم میکنند.

مضرات کره گوسفندی؛ چه کسانی باید در مصرف آن احتیاط کنند؟
هر ماده غذایی، هرچقدر هم که طبیعی و مقوی باشد، اگر بیش از حد مصرف شود یا با شرایط بدنی فرد سازگار نباشد، میتواند مضر باشد. کره گوسفندی نیز به دلیل ماهیت پرچرب و انرژیزای خود، با وجود خواص فراوان، برای همه افراد مناسب نیست. گروههای زیر باید در مصرف آن احتیاط کنند:
-
- افراد دارای کلسترول و چربی خون بالا: کره حیوانی سرشار از چربیهای اشباع است. اگر سابقه کلسترول بد (LDL) بالا یا تریگلیسیرید دارید، مصرف بیرویه آن میتواند باعث رسوب چربی در عروق شود.
-
- بیماران قلبی و عروقی: کسانی که سابقه سکته یا گرفتگی عروق دارند، بهتر است جایگزینهای کمچربتر یا روغنهای گیاهی سالم (مثل زیتون) را انتخاب کنند و مصرف کره حیوانی را به حداقل برسانند.
-
- افراد کمتحرک و دارای اضافه وزن: کره گوسفندی کالری بسیار بالایی دارد (هر ۱۰۰ گرم حدود ۷۵۰ کالری). اگر ورزشکار نیستید یا تحرک روزانه کمی دارید، مصرف مداوم این کره باعث چاقی سریع و انباشت چربی شکمی خواهد شد.
نکته بهداشتی بسیار مهم (تب مالت): مهمترین خطر کره محلی، احتمال آلودگی به باکتری بروسلا (تب مالت) است. اگر کره از شیر نجوشیده یا غیرپاستوریزه تهیه شده باشد، مصرف آن خطرناک است. همیشه کره را از برندهای معتبر و دارای سیب سلامت تهیه کنید یا از پاستوریزه بودن شیر اولیه مطمئن شوید.
مصرف کره گوسفندی برای کبد چرب
هرچند مصرف کره حیوانی فواید زیادی دارد اما مصرف آن برای افراد با مشکلات چربی خون و کبد چرب محدود شده است. از این رو مصرف زیاد و بی رویه برای این افراد مناسب نیست. از طرفی مصرف کم و کنترل شده کره حیوانی برای افراد مشکلی ایجاد نخواهد کرد.
نحوه تشخیص کره گوسفندی اصل از تقلبی
با توجه به قیمت بالاتر کره گوسفندی، متاسفانه نمونههای تقلبی (مخلوط با روغن نباتی یا کره گاوی) در بازار وجود دارد. برای تشخیص به موارد زیر دقت کنید:
-
- رنگ سفید: اگر کرهای به اسم گوسفندی فروخته شد اما زرد بود، قطعاً ناخالصی دارد یا گاوی است.
-
- بوی مطبوع: باید بوی خاص شیر گوسفند را بدهد. بوی ترشیدگی یا بوی روغن نباتی نشانه تقلب یا کهنگی است.
-
- آب شدن در دهان: کره اصل گوسفندی به سرعت در دمای بدن (داخل دهان) آب میشود و حالت ماسیدگی روی سقف دهان ایجاد نمیکند.
- فصل خرید: کره گوسفندی تازه معمولاً در فصل بهار و اوایل تابستان تولید میشود. در سایر فصول معمولاً کره فریز شده یا نگهداری شده در آبنمک موجود است.

روش نگهداری کره محلی
کره محلی حاوی دوغ (آب و پروتئین) است، به همین دلیل اگر در یخچال بماند زود تند میشود و کپک میزند.
برای مصرف کوتاهمدت: در یخچال نگهداری کنید و ظرف ۱۰ روز مصرف کنید.
برای مصرف طولانیمدت: حتماً کره را در فریزر بگذارید. در فریزر تا ۶ ماه عطر و طعم خود را حفظ میکند.
تبدیل به روغن زرد: بهترین روش نگهداری، جوشاندن کره و گرفتن دوغ آن است که تبدیل به «روغن حیوانی خالص» میشود و بیرون از یخچال هم خراب نمیشود.
آیا کره گوسفندی قند دارد؟
کره چربی خالص شیر است و مقدار قند (لاکتوز) در آن بسیار ناچیز است. با این حال، اگر کره به روش سنتی (زدن ماست) تهیه شده باشد، مقدار کمی لاکتوز و پروتئین شیر در آن وجود دارد. بنابراین افراد دیابتی یا کسانی که رژیم کتوژنیک دارند میتوانند با خیال راحت از آن استفاده کنند.
قیمت و خرید کره گوسفندی
قیمت کره گوسفندی به دلیل کم بودن شیر گوسفند و فصلی بودن آن، معمولاً از کره گاوی بالاتر است. اما ارزش غذایی و خواص درمانی آن، این اختلاف قیمت را توجیه میکند. برای اطمینان از خلوص محصول، پیشنهاد میکنیم خرید خود را از مراکز معتبر و تولیدکنندگان مستقیم انجام دهید.
سوالات متداول
۱. طبع کره گوسفندی با کره گاوی چه فرقی دارد؟
طبع کره گوسفندی «گرم و تر» است، در حالی که طبع کره گاوی مایل به تعادل یا کمی سردی است (بسته به خوراک دام). بنابراین کره گوسفندی برای افراد سردمزاج گزینه بهتری است.
۲. آیا کره گوسفندی کلسترول دارد؟
بله، مانند تمام محصولات حیوانی حاوی کلسترول است. اما تحقیقات جدید نشان میدهد کلسترول طبیعی موجود در لبنیات سنتی با کلسترول مضر ناشی از روغنهای هیدروژنه و فستفود متفاوت است و مصرف متعادل آن برای تولید هورمونهای بدن ضروری است.
۳. بهترین مصلح برای خوردن کره گوسفندی چیست؟
عسل طبیعی، شیره انگور یا خرما بهترین مصلحها هستند که هم هضم کره را آسان میکنند و هم خواص آن را چند برابر میکنند.
۴. چرا کره گوسفندی سفید است؟
چون گوسفند بتاکاروتن (رنگدانه زرد گیاهان) را در بدنش به ویتامین A بیرنگ تبدیل میکند. اما گاو بتاکاروتن را در چربی شیر ذخیره میکند که باعث زرد شدن کره گاوی میشود.
۵. فرق کره گوسفندی با روغن حیوانی گوسفندی چیست؟
کره گوسفندی حاوی حدود ۲۰ درصد آب و دوغ است و باید در یخچال یا فریزر نگهداری شود. اما روغن حیوانی (روغن زرد) همان کره است که جوشانده شده و آب و دوغ آن کاملاً تبخیر شده است و چربی خالص ۱۰۰ درصد است که ماندگاری بسیار بالایی دارد.





